6

Eble tio estas stulta demando, sed mi konas la vorton de la sveda blåbär, de la germana Blaubeere kaj de la angla blueberry kaj ili ŝajnas tiom simplaj. "Mirtelo" venas el la franca, mi pensas. Ĉu ie oni povas vidi kial tiu vorto estis elektita?

0

3 Answers 3

7

Ne nur la franca sed ankaŭ la itala havas similan formon (mirtillo). Mirtelo, kiel multaj plantoj, prenas sian Esperantan nomon de la t.n. “latina nomo” (Vaccinium myrtillus).

4
  • Actually, in French it's myrtille and in Italian it's mirtillo. The etymology for the Italian word says it comes from the French myrtille.
    – apaderno
    Oct 6, 2016 at 5:23
  • 1
    @kiamlaluno La demando kaj la respondo estas en Esperanto. Via komento — en la angla… Oct 6, 2016 at 5:37
  • 2
    @LyubomirVasilev there isn't any requirements about the language used for comments. This site is still an English site.
    – apaderno
    Oct 6, 2016 at 5:58
  • 2
    Ĉu eventuale la persono kiu donis negativan voĉdonon al tiu respondo havas komenton por plibonigi la respondon? Oct 6, 2016 at 12:22
13

Via demando estas neniel stulta, sed tiaj demandoj ("kial tiu vorto estis elektita") ne havas absolutajn respondojn. Ni ne povas iri en la kapon de la unua uzanto de la vorto, verŝajne Zamenhof mem. Eble li simple prenis la plej Latinecan vorton, el la Franca myrtille aŭ el la scienca nomo Vaccinium myrtillus, ĉar la alilingvaj nomoj ŝajnis havi nenion komunan. La vorto aperis jam en 1889, se ne pli frue, kaj estas parto de la Universala Vortaro en la Fundamento de Esperanto (1905).

La Sveda vorto por V. myrtillus certe estas blåbär, sed blueberry kaj Blaubeere estas nur unu varianto de la nomo en la du aliaj lingvoj (pli kutimaj, mi kredas, estas bilberry kaj Heidelbeere). Nomojn similajn al "blubero" oni povas en aliaj mondpartoj uzi por aliaj bluaj beroj, ekzemple por la Amerika Vaccinium corymbosum, kiu estas kulturata ankaŭ en Eŭropo. Iuj lingvoj nomas la beron ne blua sed nigra (borówka czarna, черника, mustikka).

Fakte nenio malhelpas vin uzi vorton kiel "blubero", ekzemple se vi verkas Esperantan fabelon kaj volas doni lokan koloron al la rakonto, sed vi devas scii, ke la komuna kaj tradicia kaj botanika nomo, kiun la legantoj trovas en ĉiu vortaro, estas mirtelo. Vi aldonu klarigan noton pri la vorto en via fabelo, aŭ simple lasu la legontojn imagi, kiu mistera bero aŭ planto ĝi estas.

En la Esperanta indekso de sia Sveda Floraro Sten Johansson donas ĉi tiujn alternativajn nomojn, kiuj aperis en kelkaj vortaroj kaj tekstoj: vakcinio blua, arbara bero blua, blu-bero. Sed la normala vorto certe estas mirtelo.

4

Mustikka (Vaccinium myrtillus) estas la finna nomo kaj "musta" estas nigra. Mi miras kial svedoj kaj finnoj vidas du kolorojn blua kaj nigra je sama bero. mustelma = blåmärke estas kontuzo = bluaĵo. Miaj kontuzoj ofte verdas.

1
  • Tio fakte havas interesan historion: Ne-blankuloj estis nomataj "blåmän" en la sveda. Iu iam rakontis al mi ke oni ne faris diferencon inter blua kaj nigra. Ili certe ne estis bluaj, ne temas pri Avatar-uloj! 😄 Cetere, bonvenon al Stack Exchange, Inga! Oct 6, 2016 at 16:11

Your Answer

By clicking “Post Your Answer”, you agree to our terms of service, privacy policy and cookie policy

Not the answer you're looking for? Browse other questions tagged or ask your own question.