3

Mi volas diri frazon kiel la jenan:

Joan, perdite en siaj pensoj, forgesis ŝlosi la pordon.

Tamen mi hezitas pri la vortoj perdite kaj siaj.

Se mi bone komprenas, en ĉi tiu okazo oni povas uzi participon kiu finiĝas per -e ĉar ĝi estas kroma ago kiu priskribas la subjekton. Tiuokaze, mi hezitas inter sia kaj ŝia. Mi supozas ke oni devus pensi pri la subjekto de la kroma ago perdi. Se mi provus diri ĝin kiel du frazopartojn, eble ĝi estus:

Joan estis perdita en siaj pensoj kaj ŝi forgesis ŝlosi la pordon.

Tio pensigas min ke en la unua frazo la vorto devus esti sia ĉar ĝi estus tiel en la plena frazo. Ĉu tio estas ĝusta?

Mi provis serĉi similajn ekzemplojn en la Tekstaro kaj trovis la jenan:

Tamen, perdita en siaj halucinaj vizioj, la franca prezidanto alvokas la junularon…

Tiu ekzemplo uzas perdita anstataŭ perdite. Ĉu ankaŭ en mia frazo tiu vorto estus pli bona?

3 Answers 3

1

Pri la vortoj siaj kaj ŝiaj:

Joan, perdite en siaj pensoj, forgesis ŝlosi la pordon. Temas pri la pensoj de Joan.

Joan, perdite en ŝiaj pensoj, forgesis ŝlosi la pordon. Temas pri la pensoj de alia virino.

La samo validas se en la frazoj oni uzas perdita anstataŭ perdite.

Por plia klarigo vidu: PMEG - 11.6.1. Si en simplaj frazoj.


Pri la vortoj perdite kaj perdita:

PMEG - 28.2. Participoj kiel E-vortoj

Participo kun E-finaĵo montras kroman agon, kiu rilatas al la subjekto de la frazo. Anstataŭ diri du frazojn, unu por ĉiu ago, oni kunmetas la frazojn al unu

Laŭ PMEG la frazo Joan, perdite en siaj pensoj, forgesis ŝlosi la pordon estas du frazoj en unu:

1) Joan forgesis ŝlosi la pordon

2) Joan estis perdita en siaj pensoj.

PMEG: 28.1. Participoj kiel A-vortoj

Participo kun A-finaĵo prezentas agon aŭ staton kiel priskribon.

Laŭ tio, en la frazo Joan, perdita en siaj pensoj, forgesis ŝlosi la pordon, oni priskribas la agon aŭ la staton de Joan, alivorte ĝi donas informon pri kia estas la ago aŭ la stato de Joan.

Laŭ mia kompreno, la diferenco inter perdite kaj perdita en ĉi tiu frazo, estas eta nuanco apenaŭ grava por la fina signifo:

Joan, perdite en siaj pensoj, forgesis ŝlosi la pordon. Oni emfazas, kiel (=kiamaniere) Joan forgesis ŝlosi la pordon. Ŝi forgesas ŝlosi ĝin dum ŝi estas perdita en siaj pensoj, dum ŝi estas distra, malatenta, pensante pri aliaj aferoj. La ago forgesi okazas en la sama momento en kiu ŝi estas malatenta, sed oni ne scias ĉu ŝi jam estas malatenta antaŭ la ago okazas.

Joan, perdita en siaj pensoj, forgesis ŝlosi la pordon. Oni emfazas, kia estas (la menso-stato de) Joan kiam ŝi forgesas ŝlosi la pordon. Ŝi jam estas en malatenta stato antaŭ kaj dum la ago okazas.

1

La du frazoj bonas, sed la signifo estas malsama:

Joan, perdite en siaj pensoj, forgesis ŝlosi la pordon.

Perdite estas adverbo, ĝi rilatas la manieron, kiel ŝi forgesis ŝlosi la pordon. Oni povas imagi ŝin rigardante forforen dum ŝi plu marŝas, sen atenti pri la pordo. Perdite en siaj pensoj estas respondo por kiel ŝi forgesis tion. Pensu pri jena frazo: perdite en siaj pensoj, ŝi mispaŝis.

Joan, perdita en siaj pensoj, forgesis ŝlosi la pordon.

Tie ĉi la fakto, ke li estas perdita en siaj pensoj, estas iel la kialo de la ago "forgesi ŝlosi". Do, perdita en siaj pensoj estas respondo por kial.

Pri siaj, laŭ mi estas tute trafa ŝi (estis) perdita en siaj pensoj. Do la pensoj apartenas al la subjekto, tial siaj.

0

Laŭ mi, en via frazo perdita ja estus pli bona ol perdite.

Kial? Ĉar tiu participo ne temas pri kiel1 Joan forgesis ŝlosi la pordon, sed ja temas pri ŝia stato dum ŝi forgesis tion. (Implicita ankaŭ pri kial ŝi forgesis ĝin, sed via frazo ne eksplicite esprimas tion. Se vi volas eksplicite esprimi tion, uzu "ĉar", "tial""pro".)

Mi kredas, ke se vi uzas perdita, siaj estas ĝusta, kaj ŝiaj malĝusta, sed mi ne certas. Ĝi verŝajne similas al uzi si en pasiva frazo. (Vidu subsekcion "Si en pasiva frazo" en sekcio "Si" de la ĉapitro "Pronomoj" de la gramatiko de lernu.net.)

1Oni ja ankoraŭ ne bone scias, kiel forgesi (nek memori) "funkcias", ĉu?

Your Answer

By clicking “Post Your Answer”, you agree to our terms of service and acknowledge you have read our privacy policy.

Not the answer you're looking for? Browse other questions tagged or ask your own question.